Właściciel gruntu, na którym bez jego zgody wybudowano budynki lub inne urządzenia o wartości przekraczającej znacznie wartość zajętej na ten cel części działki, może:
- a) żądać, aby ten, kto wzniósł budynki lub inne urządzenia rozebrał je bez odszkodowania lub wynagrodzenia;
- b) żądać, aby ten, kto wzniósł budynki lub inne urządzenia nabył od niego własność zajętej części działki, za odpowiednim wynagrodzeniem; poprawna
- c) żądać przeniesienia na jego rzecz własności dokonanych nakładów za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości tych nakładów.
Szacjusz wyjaśnia: Dlaczego tak: Zgodnie z art. 151 Kodeksu cywilnego, właściciel gruntu, na którym bez jego zgody wzniesiono budynki lub inne urządzenia o wartości przekraczającej znacznie wartość zajętej części działki, może żądać, aby ten, kto je wzniósł, nabył od niego własność tej części działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Przepis ten daje właścicielowi wybór między żądaniem rozbiórki (gdy wartość nakładów nie przekracza znacznie wartości działki) a żądaniem wykupu, ale w sytuacji opisanej w pytaniu (wartość przekracza znacznie) właściciel nie może żądać rozbiórki, lecz właśnie wykupu. Opcja c nie jest przewidziana w tym przepisie, gdyż dotyczy ona sytuacji, gdy to właściciel gruntu dokonał nakładów na cudzą nieruchomość, a nie odwrotnie.
Podstawa prawna: ustawa - Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795), art. 151
Pułapka: Łatwo pomylić żądanie rozbiórki z żądaniem wykupu, ale kluczowe jest, że w przypadku znacznej przewagi wartości nakładów nad wartością gruntu właściciel traci prawo żądania rozbiórki, a może żądać jedynie wykupu.